Freedom II

Copy lại từ blog của Mankiw để dành "suy ngẫm", có vài ý liên quan đến chuyện "dân bây giờ ỷ lại vào nhà nước".

quote:

In a much quoted passage in his inaugural address, President Kennedy said, "Ask not what your country can do for you -- ask what you can do for your country." It is a striking sign of the temper of our times that the controversy about this passage centered on its origin and not on its content. Neither half of the statement expresses a relation between the citizen and his government that is worthy of the ideals of free men in a free society. The paternalistic "what your country can do for you" implies that government is the patron, the citizen the ward, a view that is at odds with the free man's belief in his own responsibility for his own destiny. The organismic, "what you can do for your country" implies that government is the master or the deity, the citizen, the servant or the votary. To the free man, the country is the collection of individuals who compose it, not something over and above them. He is proud of a common heritage and loyal to common traditions. But he regards government as a means, an instrumentality, neither a grantor of favors and gifts, nor a master or god to be blindly worshipped and served. He recognizes no national goal except as it is the consensus of the goals that the citizens severally serve. He recognizes no national purpose except as it is the consensus of the purposes for which the citizens severally strive.

The free man will ask neither what his country can do for him nor what he can do for his country. He will ask rather "What can I and my compatriots do through government" to help us discharge our individual responsibilities, to achieve our several goals and purposes, and above all, to protect our freedom? And he will accompany this question with another: How can we keep the government we create from becoming a Frankenstein that will destroy the very freedom we establish it to protect?

Milton Friedman - Capitalism and Freedom

/unquote

Freedom

Freedom ở đây là Freedom of Information. Từ khi cuộc khủng hoảng xảy ra, Fed đã mở thêm nhiều công cụ để bơm liquidity cho thị trường. Tuy nhiên theo luật Fed không được cho vay unsecured, nghĩa là mỗi khoản cho vay Fed phải yêu cầu đối tượng vay tiền thế chấp bằng một tài sản có giá, thường là công cụ tài chính. Vấn đề là rất nhiều công cụ tài chính mà các ngân hàng đang nắm giữ hiện bị mất giá trầm trọng, một phần vì ảnh hưởng của subprime mortgage crisis, một phần vì nhiều thị trường bị đóng băng. Do đó nếu Fed chấp nhận những công cụ tài chính này làm thế chấp thì Fed sẽ phải chịu một mức rủi ro khá cao. Ngược lại nếu Fed không chấp nhận những công cụ tài chính này hoặc chấp nhận với mức giá rất thấp thì sẽ đẩy các ngân hàng đang gặp khó khăn gần hơn với nguy cơ phá sản.

Tất nhiên Fed đã chọn phương án đầu, chấp nhận đủ loại công cụ tài chính để cho các ngân hàng vay với mức độ không tưởng: tăng tổng assets trong balance sheet của mình từ 6% lên 20% GDP chỉ trong vòng 4 tháng vừa qua, tương đương với BoJ đã phải làm trong vòng 10 năm khi Nhật bị khủng hoảng (1994-2004). Vấn đề là với tốc độ cho vay nhanh như vậy và rủi ro của tài sản thế chấp rất cao, liệu Fed có thể phá sản hay không? Về nguyên tắc Fed hoàn toàn có thể phá sản vì xét cho cùng Fed cũng là một doanh nghiệp với hình thức kinh doanh đặc thù là cho các ngân hàng vay (gần đây đã mở rộng ra ngoài giới ngân hàng). Tuy nhiên chính phủ Mỹ sẽ không bao giờ để Fed phá sản và trong trường hợp xấu nhất Treasury sẽ phải bailout Fed (thực ra đang giải cứu rồi thông qua SFP).

Nếu vậy cuối cùng thì cũng là taxpayers của Mỹ phải chi tiền ra để giải cứu cho Fed và cho hệ thống tài chính Mỹ. Do đó taxpayer, cả về mặt luật pháp lẫn mặt kinh tế, có quyền được biết tình trạng tài chính của Fed hiện tại như thế nào. Bloomberg News vừa chính thức nộp đơn kiện ra tòa New York yêu cầu Fed phải công bố chi tiết số tài sản thế chấp mà Fed đang nắm giữ. Bloomberg đã yếu cầu Fed cung cấp thông tin về vấn đề này một lần vào tháng 5 và một lần vào tháng 10/2008. Tuy nhiên Fed đã không đáp ứng yêu cầu của Bloomberg và Bloomberg khởi kiện Fed dựa vào Freedom of Information Act.

Về khía cạnh này, Mỹ lại đi chậm so với VN một bước. Tổng kiểm toán nhà nước vừa tuyên bố sẽ công khai những "ẩn số" của EVN mà chưa cần ai kiện tụng gì cả.

Update: David Merkel (Aleph Blog) đưa ra 5 lý do tại sao Fed không muốn công bố chi tiết số tài sản thế chấp:
- Fed đã nhận những loại thế chấp không được phép, ví dụ CPFF qui định chỉ mua CP rating A-1/P-1 nhưng Fed có thể đã mua CP của AIG có rating A-2/P-2
- Fed ưu ái một vài ngân hàng nào đó và không muốn tiết lộ điều này
- Thế chấp mà Fed đang nắm giữ có giá thị trường thấp hơn nhiều số tiền Fed đã cho vay
- Fed không muốn thị trường biết những loại assets mà các ngân hàng nắm giữ lại tệ đến như vậy
- Fed bất chấp pháp luật vì đang là người "cứu tinh" cho thị trường

Update (27/11): Fed vẫn khẳng định sẽ không công bố thông tin về collateral cho đến khi nào tòa án ra lệnh.

Update (13/12): Fed vẫn tiếp tục "ngoan cố" không công bố thông tin, lần này là danh sách các công ty đã được Fed cho vay tổng cộng lên đến $2 trillions.

Update (19/12): Bây giờ đến lượt Fox News kiện US Treasury vì không chịu công bố thông tin liêu quan đến các vụ giải cứu.

Update (21/02/09): Fox News đã thắng kiện. US Treasury trong vòng 30 ngày phải cung cấp những thông tin mà Fox yêu cầu.

Update (04/03/09): Bây giờ Fed lại đang bị áp lực công bố thông tin về các đối tác CDS của AIG vì một phần lớn trong số $160b cứu trợ cho AIG đã được dùng để trả cho các đối tác CDS của AIG vì collateral call.

Saigon National Bank

Tình cờ đọc được tin này: Saigon National Bank vừa được US Treasury đồng ý inject $1.2m dưới dạng preferred shares, sánh vai cùng các đại gia Citigroup, JP Morgan, Goldman Sachs. Tất nhiên đây không phải là một ngân hàng của VN mà là một ngân hàng địa phương ở Westminster, CA, chủ yếu phục vụ cộng đồng VK ở đây. Không biết bà con VK có vay nhiều tiền ngân hàng này đầu tư vào bất động sản không mà SNB phải cầu cứu TARP.

Một chi tiết nữa là số tiền $1.2m tương đương với 3% risk adjusted assets của SNB. Như vậy tổng số risk adjusted assets là $40m, tương đương với VNĐ680b cũng không lớn so với các ngân hàng thương mại cỡ nhỏ của VN. Nếu giả sử capital asset ratio của ngân hàng này là 8% thì tổng số vốn chủ sở hữu khoảng $3.2m. Tại sao US Treasury lại quan tâm đến một ngân hàng nhỏ như vây?

Update (15/11): Hóa ra không phải Saigon National Bank gặp khó khăn mà đơn giản là ngân hàng này tranh thủ lúc US Treasury đang còn tiền "phân phát" nên đã tranh thủ xí phần. Tuy nhiên lý do tại sao Treasury lại đồng ý cho SNB vay $1.5m, một khoản tiền rất nhỏ, vẫn là điều khó hiểu.

Clare

Như đã đề cập đến trong entry này, một số người đang question B&H hay longterm investment strategy trong stock market. Tuy vậy FT tuần trước report Clare College, một trong những college cổ nhất của Cambridge vừa vay tiền để đầu tư vào cổ phiếu. Lập luận của Clare là cổ phiếu hiện nay đang quá rẻ và lợi nhuận longterm chắc chắn sẽ cao hơn chi phí vay vốn (Warren Buffets cũng có cùng quan điểm). Đây là lần đầu tiên một college của Cambride vay tiền đầu tư trong lịch sử 700 năm của đại học này. Cũng cần nói thêm, rất nhiều đại học danh tiếng của Mỹ (Harvard, Yale, MIT) nắm trong tay một lượng endownment lớn lập ra các quĩ đầu tư để đem số tiền đó mua chứng khoán. Nhiều người tin rằng các quĩ đầu tư này được tư vấn bởi các bộ óc vĩ đại nhất trong giới academic nên chắc chắn phải outperform những quĩ đầu tư làng nhàng khác. Do đó họ theo dõi rất kỹ và bắt chước trading strategy của các quĩ này với hi vọng sẽ beat the market.

Update (08/11): ... vậy nhưng lần khủng hoảng này có tin đồn Harvard, Yale, Princeton lỗ 25-30%.

Update (11/11): Tiếp đến là UVA...

Update (12/11): Harvard đã chính thức thừa nhận bị mất một phần endowment.

Update (4/12): Harvard công bố từ 1/2/2008 đến 31/10/2008, Harvard Management Company lỗ 22.2% trên tổng số $36.9b endowment của Harvard. Đây là con số lỗ lớn nhất trong lịch sử.

Update (25/12): Có tin cho rằng Harvard lỗ nhiều hơn 22.2% đã công bố, có thể lên đến gần 50%.

Update (29/05/09): Harvard đã lỗ $11b, suýt nữa phá sản.

Recession

Thế nào là recession?

- Mỹ: Ngày bắt đầu và kết thúc một recession do một hội đồng (Recession Dating Committee) của NBER, một tổ chức quasi-government của Mỹ, đánh giá và quyết định. Thông thường quyết định này được đưa ra sau khi recession đã xảy ra hoặc kết thúc vài tháng, thậm chí vài quí rồi. Các tiêu chí để NBER quyết định khi nào nền kinh tế Mỹ đã rơi vào hoặc chấm dứt recession là employment, production, consumption và income.

- Business: Giới business có định nghĩa recession đơn giản hơn, đó là khi 2 quí liên tiếp GDP tăng trưởng âm thì nền kinh tế rơi vào recession. Tất nhiên định nghĩa như vậy cho kết quả khác với official recession do NBER công bố. Nhưng cách này đơn giản và transparent. Hiện trên InTrade có một contract về khả năng recession của nền kinh tế Mỹ. Contract này cũng dùng định nghĩa 2 consecutive quarters of negative GDP growth. Xác suất hiện tại của recession trong năm nay là 90% (GDP Q3 đã âm, Q4 gần như chắc chắn cũng âm nữa rồi). (Update 17/10: Hôm nay số liệu của Japan và Eurozone đã chính thức xác nhận 2 nền kinh tế này đã rơi vào suy thoái theo định nghĩa này: Q2 và Q3 đều có negative GDP growth). (Update 21/11: Đến lượt Singapore chính thức rơi vào recession.)

- Japan: Dating recession cũng do một hội đồng economists quyết định. Hội đồng này là tập hợp các giáo sư kinh tế (academic) được cử vào định kỳ.

- IMF: Bất kỳ khi nào global GDP growth thấp hơn 3% thì IMF gọi đó là global recession. Báo cáo mới nhất của IMF cho rằng năm 2009 thế giới sẽ rơi vào recession (global growth = 2.2%).

- Các nước khác không có official dating cho recession và bản thân khái niệm recession cũng chỉ là tương đối. Nhiều người vẫn dùng định nghĩa 2 quí GDP tăng trưởng âm cho các nước ngoài Mỹ.

Update (2/12): NBER đã chính thức công bố Mỹ rơi vào recession từ tháng 12/2007 chấm dứt đợt expansion kéo dài 73 tháng từ 11/2001.

Tally II

Rate cuts trong tháng 11:

SBV (3/11): 100bps (-1% reserve requirement)
RBA (4/11): 75bps (>exp: 50)
BoE (6/11): 150bps (>exp: 50)
ECB (6/11): 50bps (=exp: 50)
SNB (6/11): 50bps

BoK (7/11): 25bps

CBoRC (09/11): 25bps (Taiwan)

SNB (20/11): 100bps

BNM (24/11): 25bps (Malaysia)

PBoC (26/11): -108bps
...

Capex

Thông thường suy thoái kinh tế bắt đầu từ corporate sector (ví dụ dot.com bubble năm 2001), tuy nhiên lần này lại bắt nguồn từ phía consumer (subprime crisis). Theo Gerard Minack của Morgan Stanley, đây là lý do tại sao phải đến khi cuộc khủng hoảng tài chính lên đến đỉnh điểm (sau khi Lehman phá sản) thì corporate sector mới "thấm đòn". Số liệu ISM cuối năm 2007 đã bắt đầu xấu đi nhưng sau khi Bear Stearns được giải cứu ISM lại "bình thường" trở lại (dao động xung quanh 50).

Tuy nhiên đến tháng 9/2008 và nhất là tháng 10 thì ISM đã không giữ vững được nữa. Kết quả là Capex sụt giảm nghiêm trọng mặc dù trước đó business investment không bị bubble. Điều này khác nhiều so với các cuộc suy thoái trước đây, kể cả ở Mỹ và các nước khác. Do vậy khi cuộc suy thoái này qua đi, Mỹ và nhiều nước (ngoại trừ China) sẽ không có excess capacity giống như những lần phục hồi khác. Thêm vào đó lượng liquidity mà Fed và các ngân hàng trung ương khác đang nỗ lực bơm vào hệ thống tài chính sẽ là ngòi nổ cho một đợt lạm phát mới.